Modele językowe

RAG w praktyce: jak dać modelowi dostęp do wiedzy firmy

Model nie zna Waszych procedur, cenników ani historii projektów. RAG to sposób, żeby odpowiadał na ich podstawie, a nie na podstawie zgadywania.

Redakcja Zespół redakcyjny 3 min czytania aktualizacja: 5 sierpnia 2026
Regały biblioteczne wypełnione książkami
Źródło: Pexels (pexels.com/photo/5360440)

Czego się dowiesz

  • Jak działa RAG i dlaczego jest tańszy niż dostrajanie modelu
  • Jak dzielić dokumenty na fragmenty, żeby wyszukiwanie miało sens
  • Jak zmierzyć jakość odpowiedzi zamiast oceniać ją na wyczucie

Model językowy zna język i wiedzę ogólną. Nie zna Waszego cennika, procedury reklamacyjnej ani ustaleń z projektu sprzed dwóch lat. RAG - generowanie wspierane wyszukiwaniem - rozwiązuje to bez uczenia modelu: przy każdym pytaniu system wyszukuje najbardziej pasujące fragmenty dokumentów i dokłada je do zapytania.

Dlaczego nie dostrajanie modelu

Dostrajanie (fine-tuning) uczy model stylu i formatu odpowiedzi, ale słabo nadaje się do przekazywania faktów, które się zmieniają. Zmiana cennika oznaczałaby ponowne uczenie. RAG pozwala zaktualizować odpowiedź przez podmianę pliku.

Krok 1: uporządkuj źródła

Największym problemem większości wdrożeń nie jest technologia, tylko stan dokumentacji. Zanim cokolwiek zindeksujesz, ustal: które dokumenty są aktualne, kto je aktualizuje i co zrobić z wersjami nieaktualnymi. System, który odpowiada na podstawie procedury sprzed trzech lat, jest gorszy niż brak systemu.

Krok 2: podziel dokumenty na fragmenty

Model dostaje fragmenty, nie całe pliki. Sposób podziału decyduje o jakości odpowiedzi bardziej niż wybór modelu.

Co działa

  • Podział po nagłówkach i sekcjach, nie po stałej liczbie znaków - fragment powinien być zamkniętą myślą.
  • Zachowanie kontekstu: do każdego fragmentu dołącz tytuł dokumentu i ścieżkę sekcji.
  • Zakładka między fragmentami (kilkadziesiąt-kilkaset znaków), żeby zdanie na granicy nie zostało ucięte.
  • Osobne traktowanie tabel - rozbita tabela traci sens, lepiej zapisać ją w całości z opisem.

Krok 3: wybierz sposób wyszukiwania

Wyszukiwanie wektorowe świetnie radzi sobie z pytaniami sformułowanymi inaczej niż tekst źródłowy. Wyszukiwanie pełnotekstowe wygrywa przy nazwach własnych, numerach katalogowych i skrótach. W praktyce najlepsze wyniki daje połączenie obu z ponownym uszeregowaniem wyników.

Ile fragmentów przekazywać

Zwykle 3-8. Więcej oznacza wyższy koszt i większe ryzyko, że model skupi się na fragmencie mniej istotnym. Jeśli odpowiedzi są niepełne, częściej winne jest złe dzielenie dokumentów niż zbyt mała liczba fragmentów.

Krok 4: zbuduj instrukcję odporną na zmyślanie

Instrukcja systemowa powinna jasno mówić: odpowiadaj wyłącznie na podstawie dostarczonych fragmentów, podawaj źródło, a jeśli w materiale nie ma odpowiedzi - napisz, że jej nie ma. To jedno zdanie eliminuje większość wymyślonych odpowiedzi.

Krok 5: zmierz jakość


Zbierz zestaw pytań testowych

30-50 realnych pytań od zespołu, z odpowiedziami wzorcowymi.


Sprawdź trafność wyszukiwania

Czy wśród zwróconych fragmentów jest ten właściwy? To mierzysz osobno od jakości odpowiedzi.


Oceń odpowiedzi

Poprawna, częściowa, błędna, "nie wiem". Odpowiedź "nie wiem" przy braku danych to wynik pozytywny.


Powtarzaj po każdej zmianie

Zmiana sposobu dzielenia dokumentów potrafi poprawić jedne pytania i zepsuć inne.


Koszty i wydajność

Główne składniki: przetworzenie dokumentów na wektory (jednorazowo plus przy aktualizacjach), przechowywanie indeksu i koszt zapytań do modelu. Przy bazie kilku tysięcy stron i kilkuset zapytaniach dziennie mówimy o kwotach rzędu kilkuset złotych miesięcznie - dominującym kosztem jest utrzymanie aktualności dokumentów, a nie infrastruktura.

Najczęstsze pytania


Nie muszą. Indeks można trzymać na własnej infrastrukturze, a jako model użyć rozwiązania uruchamianego lokalnie. Przy danych wrażliwych to często wymóg wynikający z analizy ryzyka.


Najlepiej automatycznie, przy każdej zmianie dokumentu - przez webhook z systemu, w którym trzymacie pliki. Aktualizacja ręczna raz na kwartał kończy się odpowiedziami opartymi na nieaktualnych danych.


Czy ten artykuł był pomocny?

Jeden głos na artykuł. Możesz go zmienić albo wycofać ponownym kliknięciem - Twój wybór zapamiętujemy w tej przeglądarce.

Redakcja

Zespół redakcyjny portalu. Piszemy i redagujemy teksty, weryfikujemy zgłoszenia od autorów i pilnujemy, żeby definicje w słowniku były aktualne.

Wszystkie artykuły autora →

Dołącz do dyskusji

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Komentarze są moderowane - trzymajmy poziom merytoryczny.