Słownik pojęć AI
Kompendium terminów, które padają w artykułach, dokumentacjach i na konferencjach. Definicje pisane po ludzku, bez żargonu tam, gdzie da się go uniknąć.
68 haseł w słowniku · Zaproponuj nowe hasło
A
-
Agent AI
System, w którym model językowy sam decyduje o kolejnych krokach i korzysta z narzędzi, żeby osiągnąć zadany cel.
Czytaj definicję → -
AGI (ogólna sztuczna inteligencja)
Artificial General Intelligence
Hipotetyczny system AI, który radzi sobie z większością zadań intelektualnych na poziomie człowieka, a nie tylko z jedną wąską dziedziną.
Czytaj definicję → -
AI Act
Akt o sztucznej inteligencji
Rozporządzenie Unii Europejskiej regulujące systemy sztucznej inteligencji według czterech poziomów ryzyka.
Czytaj definicję → -
Anthropic
Amerykańska firma AI rozwijająca modele Claude oraz produkty do pracy z tekstem, kodem i agentami.
Czytaj definicję → -
API
Application Programming Interface
Interfejs, przez który jeden program prosi drugi o dane albo o wykonanie działania. Na nim stoi każda integracja i każda automatyzacja.
Czytaj definicję → -
Apple
Amerykański producent iPhone'ów i komputerów Mac, który rozwija Apple Intelligence, Siri, układy do zadań AI oraz zastosowania algorytmów w produkcji.
Czytaj definicję → -
Automatyzacja AI
Automatyzacja AI to łączenie modeli językowych z narzędziami do automatyzacji: model interpretuje treść, a przepływ wykonuje kolejne kroki w systemach firmy.
Czytaj definicję → -
Automatyzacja procesów
Przekazanie systemom powtarzalnych kroków procesu biznesowego, uruchamianych przez zdarzenie lub harmonogram według zapisanych reguł.
Czytaj definicję →
B
-
Baza wektorowa
Baza danych przechowująca embeddingi i umożliwiająca szybkie wyszukiwanie najbardziej podobnych znaczeniowo fragmentów.
Czytaj definicję → -
Benchmark
Standardowy zestaw zadań, na którym porównuje się modele AI. Wynik mówi, jak model radzi sobie z tym zestawem, a nie z Twoim procesem.
Czytaj definicję → -
Bias (obciążenie modelu)
Systematyczne przechylenie wyników modelu wynikające z danych treningowych lub sposobu jego budowy.
Czytaj definicję →
C
-
Centrum danych
Fizyczne zaplecze AI z serwerami GPU, siecią, pamięcią masową, zasilaniem i chłodzeniem, używane do treningu modeli oraz inferencji.
Czytaj definicję → -
Chain of thought
łańcuch myśli
Technika, w której model rozpisuje kolejne kroki rozumowania, zanim poda ostateczną odpowiedź.
Czytaj definicję → -
Chatbot
Program prowadzący rozmowę z człowiekiem w języku naturalnym. Może działać według reguł albo generować odpowiedzi za pomocą modelu językowego.
Czytaj definicję → -
Chunking (dzielenie dokumentów)
Podział dokumentów na mniejsze fragmenty przed zapisaniem ich w bazie wektorowej. Od niego w dużej mierze zależy jakość odpowiedzi w RAG.
Czytaj definicję → -
Claude Fable
Ogólnodostępny model językowy Anthropic do programowania, pracy z wiedzą i zadań agentowych, rozwijany w wersjach 5, 5.1 i 5.2.
Czytaj definicję → -
Claude Mythos
Model językowy Anthropic do pracy z kodem oraz wybranych zadań z cyberbezpieczeństwa i nauk przyrodniczych, udostępniany zweryfikowanym organizacjom.
Czytaj definicję → -
Claude Opus
Rodzina modeli językowych firmy Anthropic, używana do pracy z tekstem, kodem i zadaniami agentowymi. Obejmuje kilka wersji znanych z testów i wdrożeń.
Czytaj definicję → -
Context window (okno kontekstowe)
Maksymalna ilość tekstu, którą model może wziąć pod uwagę w jednym zapytaniu - liczona w tokenach.
Czytaj definicję →
D
-
Deep learning (uczenie głębokie)
Uczenie maszynowe oparte na sieciach neuronowych o wielu warstwach, które same wyodrębniają cechy z surowych danych.
Czytaj definicję → -
Deepfake
Obraz, wideo lub głos wygenerowany albo zmieniony przez AI tak, aby przekonująco podszywał się pod prawdziwą osobę.
Czytaj definicję → -
Destylacja modelu
Technika trenowania mniejszego modelu na odpowiedziach większego, aby zachować wybrane umiejętności przy niższym koszcie działania.
Czytaj definicję →
E
F
-
Few-shot prompting
Technika, w której w prompcie podaje się modelowi kilka przykładów zadania z poprawnym wynikiem, zanim dostanie właściwe polecenie.
Czytaj definicję → -
Fine-tuning (dostrajanie)
Dalsze trenowanie gotowego modelu na własnych przykładach, żeby zmienić sposób, w jaki odpowiada.
Czytaj definicję → -
Function calling (wywoływanie funkcji)
Mechanizm pozwalający modelowi zgłosić potrzebę wywołania funkcji z konkretnymi parametrami.
Czytaj definicję →
G
-
Gemini 4
Generacja modeli AI firmy Google do kodowania, badań, pisania i analizy materiałów wizualnych, obejmująca udostępniony model Argon i zapowiedziany Carbon.
Czytaj definicję → -
Generatywna AI (GenAI)
generative artificial intelligence
Rodzaj sztucznej inteligencji, który tworzy tekst, obrazy, dźwięk, wideo i kod na podstawie wzorców poznanych podczas treningu.
Czytaj definicję → -
Genie 4
Model świata Google DeepMind, który tworzy interaktywne symulacje obrazu, ruchu, dźwięku i dialogu, sterowane w czasie rzeczywistym.
Czytaj definicję → -
Google DeepMind
Laboratorium AI należące do Google. Rozwija modele Gemini i Genie oraz technologie dla robotyki, kodu, cyberbezpieczeństwa i języka.
Czytaj definicję → -
GPT-5.6 Sol
Model językowy OpenAI do złożonych zadań i pracy z narzędziami programistycznymi. Był punktem odniesienia w testach GPT-6 Astra; ma tańszy wariant GPT-5.6 Luna.
Czytaj definicję → -
GPT-6 Astra
Model OpenAI do wieloetapowych zadań z użyciem komputera, przeglądarki i narzędzi programistycznych, opisywany też pod krótszą nazwą Astra.
Czytaj definicję →
H
I
-
Inferencja
Uruchomienie wytrenowanego modelu, aby zwrócił odpowiedź, obraz, decyzję lub inny wynik. Każde zapytanie wymaga zasobów obliczeniowych.
Czytaj definicję → -
Inżynieria kontekstu (context engineering)
Projektowanie i utrzymywanie instrukcji, wiedzy, pamięci, wyników narzędzi i reguł procesu, które agent AI otrzymuje podczas wykonywania zadania.
Czytaj definicję →
K
L
-
LLM
Large Language Model
Duży model językowy - sieć neuronowa trenowana na ogromnych zbiorach tekstu, przewidująca kolejne tokeny.
Czytaj definicję → -
LoRA
Low-Rank Adaptation
Metoda dostrajania modelu przez trening małych adapterów przy zamrożonych wagach bazowych. Ogranicza koszt i pozwala używać wielu adaptacji jednego modelu.
Czytaj definicję →
M
-
MCP (Model Context Protocol)
Model Context Protocol
Otwarty standard łączenia modeli i agentów AI z narzędziami oraz danymi. Jedno podłączenie działa w wielu aplikacjach.
Czytaj definicję → -
Meta
Amerykańska firma technologiczna rozwijająca agenta Muse, urządzenia z funkcjami AI oraz aplikacje wykorzystujące dane z Instagrama.
Czytaj definicję → -
Model open-weight (otwarte wagi)
Model, którego wagi można pobrać i uruchomić na własnym sprzęcie. Nie zawsze jest to open source w pełnym znaczeniu.
Czytaj definicję → -
Model rozumujący
Model językowy wytrenowany tak, żeby przed odpowiedzią przeprowadzić dłuższe wewnętrzne rozumowanie. Lepiej radzi sobie z zadaniami wieloetapowymi, ale działa wolniej i zużywa więcej tokenów.
Czytaj definicję → -
Model świata (world model)
System AI, który przewiduje, jak otoczenie zmieni się pod wpływem działania, i symuluje kolejne stany obrazu, ruchu oraz fizyki.
Czytaj definicję → -
Multimodalność
Zdolność modelu do przetwarzania więcej niż jednego rodzaju danych naraz - tekstu, obrazu, dźwięku, wideo.
Czytaj definicję →
N
-
No-code i low-code
Budowanie aplikacji i przepływów w edytorze wizualnym, bez pisania kodu (no-code) albo z jego niewielką ilością (low-code).
Czytaj definicję → -
Nvidia
Amerykański producent GPU, akceleratorów do centrów danych i platform robotycznych. Jego układy służą do trenowania oraz uruchamiania modeli AI.
Czytaj definicję →
O
-
OCR
Optical Character Recognition
Rozpoznawanie tekstu na obrazie lub skanie. Pierwszy krok automatyzacji wszędzie tam, gdzie dokumenty przychodzą jako PDF albo zdjęcie.
Czytaj definicję → -
OpenAI
Amerykańska firma AI, która tworzy ChatGPT, Codex, modele GPT-5.6 Sol i GPT-6 Astra oraz rodzinę modeli do generowania obrazów GPT-Image.
Czytaj definicję → -
Overfitting (przeuczenie)
Sytuacja, w której model nauczył się danych treningowych na pamięć i zawodzi na nowych przypadkach.
Czytaj definicję →
P
-
Physical AI
Sztuczna inteligencja działająca w świecie fizycznym: w robotach, dronach i pojazdach. Łączy postrzeganie otoczenia, planowanie i sterowanie ruchem.
Czytaj definicję → -
Piaskownica (sandbox)
Odizolowane środowisko, w którym agent AI lub kod działa bez dostępu do systemów, danych i internetu poza jawnie dozwolonym zakresem.
Czytaj definicję → -
Prompt
Instrukcja przekazana modelowi - wszystko, co trafia na wejście: polecenie, kontekst, przykłady i dane.
Czytaj definicję → -
Prompt injection
Atak polegający na umieszczeniu w danych wejściowych instrukcji, które model potraktuje jak polecenie.
Czytaj definicję →
R
-
RAG
Retrieval-Augmented Generation
Technika, w której system wyszukuje pasujące fragmenty dokumentów i dokłada je do zapytania, zamiast polegać na pamięci modelu.
Czytaj definicję → -
RLHF
Reinforcement Learning from Human Feedback
Etap treningu, w którym model uczy się preferowanych odpowiedzi na podstawie ocen wystawianych przez ludzi.
Czytaj definicję → -
ROI (zwrot z inwestycji)
Return on Investment
Wskaźnik pokazujący, ile zarabiasz na każdej złotówce wydanej na wdrożenie. W automatyzacji liczy się go z oszczędzonego czasu i mniejszej liczby błędów.
Czytaj definicję → -
RPA
Robotic Process Automation
Oprogramowanie, które wykonuje pracę w interfejsie aplikacji tak jak człowiek: klika, przepisuje i kopiuje dane. Ratunek dla systemów bez API.
Czytaj definicję →
S
-
SpaceXAI
Firma Elona Muska rozwijająca Groka oraz model transkrypcji mowy dostępny jako hostowana usługa przez API. W materiałach występuje też pod nazwą xAI.
Czytaj definicję → -
Sztuczna inteligencja (AI)
Zbiorcza nazwa systemów komputerowych wykonujących zadania wymagające zwykle ludzkiej inteligencji.
Czytaj definicję →
T
-
Temperatura
Parametr sterujący losowością wyboru kolejnych tokenów - im wyższy, tym bardziej nieprzewidywalna odpowiedź.
Czytaj definicję → -
Token
Najmniejsza jednostka tekstu przetwarzana przez model - fragment słowa, całe słowo lub znak interpunkcyjny.
Czytaj definicję → -
Transformer
Architektura sieci neuronowej z mechanizmem uwagi, na której opierają się wszystkie współczesne modele językowe.
Czytaj definicję →
U
V
W
-
Webhook
Powiadomienie, które system sam wysyła pod wskazany adres, gdy zajdzie zdarzenie. Dzięki niemu przepływ startuje od razu, bez ciągłego odpytywania.
Czytaj definicję → -
Widzenie maszynowe (computer vision)
Dziedzina AI, w której system analizuje zdjęcia i wideo, aby rozpoznawać obiekty, dzielić obraz na obszary i odczytywać tekst.
Czytaj definicję →
Z
-
Zero-day (luka zero-day)
Podatność nieznana producentowi lub pozbawiona poprawki w chwili wykorzystania. AI może pomagać ją znaleźć, ale agenci sami bywają celem ataku.
Czytaj definicję → -
Znak wodny (watermark)
Niewidoczny sygnał umieszczany w treści wygenerowanej przez AI, po którym można później rozpoznać jej pochodzenie.
Czytaj definicję →
Nie znaleźliśmy takiego hasła. Zaproponuj je do słownika .