OpenAI ogłosiło 21 września 2026 roku utworzenie niezależnej grupy doradczej do spraw matematyki i sztucznej inteligencji. Decyzja ma znaczenie, ponieważ firma przypisuje swojemu wewnętrznemu modelowi rozwiązanie problemu milenijnego Naviera-Stokesa oraz ponad 100 innych otwartych problemów matematycznych, a sposób publikowania takich wyników wywołał sprzeciw części środowiska naukowego.
Grupa będzie działać przy Institute for Advanced Study
Nowe gremium nosi nazwę Advisory Group on Mathematics and Artificial Intelligence. Jego organizacyjnym gospodarzem będzie Institute for Advanced Study w Princeton w stanie New Jersey. OpenAI przedstawia grupę jako niezależne ciało, które ma zwiększyć wpływ matematyków na prowadzone przez firmę badania matematyczne.
Grupa ma również pośredniczyć między OpenAI, środowiskiem matematycznym i opinią publiczną. Jej członkowie mają oceniać znaczenie nowych rezultatów i pomagać w koordynowaniu ich publikacji. Nie oznacza to jednak, że przejmą odpowiedzialność za program badawczy firmy.
OpenAI wskazało dziewięciu pierwszych członków grupy. Materiał źródłowy wymienia z nazwiska tylko Camillo De Lellisa z Institute for Advanced Study. Nie podaje nazwisk pozostałych ośmiu matematyków ani informacji o tym, według jakich kryteriów wybrano cały początkowy skład.
OpenAI deklaruje rozwiązanie ponad 100 problemów
Bezpośrednim tłem powołania grupy była nagła publikacja rozwiązania problemu Naviera-Stokesa, zaliczanego do problemów milenijnych. Źródło nie opisuje treści tego rozwiązania, przebiegu jego weryfikacji ani reakcji instytucji odpowiedzialnych za formalne uznanie wyniku.
Przy okazji ogłoszenia składu doradców OpenAI poinformowało, że ten sam wewnętrzny model rozwiązał ponad 100 kolejnych otwartych problemów. Według firmy wyniki obejmują większość działów matematyki. W materiale nie znalazła się jednak lista tych problemów ani przykłady przedstawionych dowodów.
OpenAI nie podało także nazwy modelu, opisu jego architektury, danych treningowych ani sposobu prowadzenia pracy nad problemami. Nie wiadomo, czy system działał samodzielnie, czy korzystał z pomocy matematyków i zewnętrznych narzędzi. Brakuje również informacji o tym, które wyniki przeszły niezależną ocenę naukową.
Na podstawie dostępnego materiału należy więc odróżnić deklaracje OpenAI od rezultatów zaakceptowanych przez środowisko matematyczne. Nowa grupa ma oceniać znaczenie kolejnych ustaleń i sposób ich ogłaszania, ale źródło nie opisuje formalnej procedury potwierdzania poprawności dowodów.
Doradcy ocenią wyniki i sposób ich publikowania
Zakres działania grupy skupia się na konsultacjach. Członkowie nie będą pracownikami OpenAI i nie otrzymają wynagrodzenia za udział w gremium. Firma przyznała im kilka uprawnień, które mają zapewnić pewien poziom niezależności.
- Grupa ma oceniać znaczenie nowych wyników matematycznych.
- Doradcy mają pomagać w koordynowaniu publikacji rezultatów.
- Członkowie mogą przekazywać OpenAI porady bez wcześniejszej prośby firmy.
- Mogą publicznie przedstawiać własne stanowiska.
- Grupa może samodzielnie decydować o swoim składzie.
Możliwość publicznego wypowiadania się i kontrolowania składu odróżnia grupę od wewnętrznego zespołu konsultacyjnego podporządkowanego firmie. Jednocześnie brak wynagrodzenia nie przesądza o zakresie dostępu doradców do modeli, dowodów lub dokumentacji technicznej. Źródło nie przedstawia zasad takiego dostępu.
Nie wiadomo również, jak często grupa będzie się spotykać, w jakim trybie wyda opinie ani czy OpenAI będzie publikować ich pełną treść. Nie podano harmonogramu prac ani terminu przedstawienia pierwszej oceny rezultatów przypisywanych modelowi.
Gremium nie zmieni tempa badań OpenAI
Granice uprawnień grupy zostały określone wprost. Doradcy nie będą wpływać na tempo wewnętrznych postępów OpenAI w matematyce. Nie otrzymali też prawa do przekierowania programu badawczego, nawet jeśli uznają, że firma zbyt szybko publikuje kolejne rezultaty.
Institute for Advanced Study podkreślił, że może udzielać porad, ale nie ma uprawnień decyzyjnych w żadnej firmie zajmującej się AI. Odpowiedzialność za podjęte decyzje pozostanie po stronie przedsiębiorstwa. Dotyczy to zarówno prowadzenia badań, jak i sposobu ogłaszania ich rezultatów.
Niezależność grupy obejmuje zatem jej skład, możliwość inicjowania porad i publiczne przedstawianie opinii. Nie obejmuje kontroli nad strategią OpenAI. Gremium nie może zatrzymać badań, narzucić wolniejszego tempa ani przejąć odpowiedzialności za decyzje firmy.
Źródło nie informuje także, czy doradcy mogą opóźnić konkretną publikację albo zażądać dodatkowej zewnętrznej weryfikacji. Koordynowanie ogłaszania wyników nie zostało opisane jako prawo weta. Ostateczne decyzje nadal będzie podejmować OpenAI.
Matematycy krytykują wyścig laboratoriów AI
Ogłoszenie pojawiło się po publicznej krytyce tempa prezentowania wyników matematycznych przez laboratoria AI. Wcześniej we wrześniu 2026 roku list otwarty podpisało 25 matematyków nagrodzonych Medalem Fieldsa. Autorzy argumentowali, że laboratoria zagrażają ich pracy intelektualnej, próbując wyprzedzać konkurentów rozwiązaniami znanych problemów.
Spośród dziewięciu pierwszych członków nowej grupy tylko Camillo De Lellis podpisał ten list. Materiał nie wyjaśnia, czy pozostałych doradców zaproszono przed protestem, ani jakie stanowisko zajmują wobec obaw przedstawionych przez medalistów.
Powołanie gremium odpowiada na część krytyki dotyczącą udziału matematyków w ocenie znaczenia wyników i planowaniu publikacji. Nie spełnia jednak postulatu kontroli nad tempem badań, ponieważ OpenAI wyraźnie zachowuje w tej kwestii pełną decyzyjność. Nie przedstawiono również zasad rozstrzygania ewentualnych sporów między firmą a doradcami.
Dla polskich firm i zespołów badawczych ogłoszenie nie oznacza jeszcze dostępu do nowego modelu, produktu ani interfejsu API. Pokazuje natomiast, że przy ocenie wyników AI w specjalistycznych dziedzinach trzeba oddzielać możliwości modelu, niezależną weryfikację rezultatów i uprawnienia ciał doradczych.
